Avrupa Birliği (AB) ve Güney Amerika’nın Mercosur bloku, yaklaşık 20 yıl süren müzakerelerin ardından tarihi bir ticaret anlaşmasına imza attı. Ancak anlaşma, Fransa ve Polonya başta olmak üzere bazı ülkelerin yoğun tepkilerine neden oldu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmanın “kabul edilemez” olduğunu belirtirken, Fransa’nın onay sürecini engellemek için liderlik edeceğini duyurdu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Uruguay’daki Mercosur zirvesine katılarak anlaşmanın şartlarını açıkladı. Von der Leyen, anlaşmanın AB çiftçilerini koruyacak önlemler içerdiğini ifade ederek, “Bu anlaşma Avrupa için büyük bir kazanımdır ve iş dünyası için dev fırsatlar yaratacaktır” dedi.
AB ve Mercosur İçin Ekonomik Kazanımlar
Anlaşma yürürlüğe girdiğinde, AB ve Mercosur arasında 780 milyon tüketiciyi kapsayan entegre bir pazar oluşturulacak. AB’nin otomobil üreticileri, mevcut %35’lik gümrük vergilerinin kaldırılmasından faydalanırken, sanayi ürünleri, otomobil parçaları, tekstil, kimyasallar ve giyim gibi sektörlerde yüksek vergiler de ortadan kalkacak. Mercosur ülkeleri (Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay) ise tarımsal ihracatta önemli bir artış hedefliyor.
Brezilya’nın tarımsal ürün ihracatında 2040 yılına kadar AB pazarında 7,1 milyar dolarlık artış bekleniyor. Ancak bu, çevresel standartlar nedeniyle ciddi zorlukları da beraberinde getirecek. AB’nin yeni ormansızlaşma karşıtı düzenlemeleri, Brezilya’nın tarımsal ihracatının üçte ikisini etkileyebilir.
Fransa ve Polonya’nın İtirazları
Fransa ve Polonya, anlaşmaya sert muhalefet eden ülkelerin başında geliyor. Bu ülkeler, Latin Amerika’dan gelen düşük standartlarda üretilmiş tarımsal ürünlerin Avrupa çiftçilerini haksız rekabete zorlayacağını savunuyor. Polonya Başbakanı Donald Tusk, anlaşmanın ülke tarımını olumsuz etkileyeceğini belirterek, Fransa ile birlikte engelleyici bir azınlık oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. İtalya’nın da çiftçilerine daha iyi güvenceler sağlanmadıkça anlaşmayı imzalamayacağı belirtiliyor.
Macron’un hükümet içindeki çöküş süreci ve çiftçilerin artan tepkisi, Fransa’da onay sürecini daha da zorlaştırıyor. Polonya’da ise 2025 ilkbaharında yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde anlaşma, politik gerilimleri artırabilir.
Onay Süreci Zorlu Olacak
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için:
- AB üye ülkelerinin en az 15’inin ve AB nüfusunun %65’ini temsil eden bir çoğunluğun desteği gerekiyor.
- Engellemek için ise en az dört ülkenin ve nüfusun %35’inin karşı çıkması yeterli olacak.
- Avrupa Parlamentosu’nun da anlaşmayı onaylaması gerekecek.
- Ulusal ve bölgesel parlamentoların da bazı durumlarda onayı gerekebilir.
Tarihi Bir Dönüm Noktası mı?
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ve Uruguay Devlet Başkanı Luis Lacalle Pou, anlaşmayı güçlü bir şekilde destekliyor. Lula, anlaşmayı Güney Amerika için ekonomik bir kalkınma fırsatı olarak değerlendirirken, Lacalle Pou, “Hayatta inşa etmek yıkmaktan daha zordur” diyerek politik iş birliğine çağrı yaptı.
